ମାନସ ରଞ୍ଜନ ମହାପାତ୍ର, ପୁରୀ, ୭ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୫
ମୋ ପିଲାଦିନେ, ବୋଧେ ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢା ବହିରେ ଥିଲା ମନୋଜ ଦାସଙ୍କର ‘ଶେଷ ବସନ୍ତର ଚିଠି’। ଗପଟିରେ ଥିଲା – କୁନି ଝିଅଟିଏ ମାଆକୁ ହରେଇବାର ଦୁଃଖ।
ମାଆକୁ ହରେଇବାର କଷ୍ଟ ଯିଏ ଭୋଗିଛି, ସିଏ ଜାଣେ। ମାଆ ହିଁ ପ୍ରଥମ ଶିକ୍ଷକ। ମୋ ବୋଉକୁ ଯେବେଠୁ ହେତୁ ପାଇଲା ପରେ ଜାଣିଲି, ସେବେଠୁ ସିଏ ବେମାର। ସେ ବେମାରୀ କ୍ରମରେ ମାନସିକ ଅସୁସ୍ଥତା ବି ହୋଇଗଲା। ବୋଉ ଦିନକୁ କୋଡ଼ିଏ ବାଲ୍ଟି ପାଣି ଢାଳୁଥିଲା। କେବେ ପାଦ ଧୋଇବା ପାଇଁ ତ କେବେ ଶୌଚ ହେବା ପାଇଁ। ସେ ପ୍ରାୟ ଗାଧୋଉ ନଥିଲା। ବୋଉକୁ ଡାକ୍ତରଖାନା ନବାର ସାମର୍ଥ୍ୟ ନନାଙ୍କର ନଥିଲା। ଘରେ ପଡ଼ି ପଡ଼ି ଓ ପ୍ରଚୁର ପାଣି ବ୍ୟବହାର କରି ତାକୁ ରାଜଯକ୍ଷ୍ମା ହୋଇଗଲା।
ଏ ଭିତରେ ମୁଁ କଲେଜ ପାଠପଢ଼ା ଛାଡ଼ି ଜେ. ମହାପାତ୍ର ଆଣ୍ଡ କୋ. ରେ ସହ-ସଂପାଦକ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲି। ନବକିଶୋର ମହାପାତ୍ର ଥିଲେ ଏ ସଂସ୍ଥାର ମାଲିକ। ତାଙ୍କ ମ୍ୟାନେଜର ଥିଲେ ରହମାନ। ମତେ ତାଙ୍କ ବ୍ୟବହାର ଭଲ ଲାଗୁନଥିଲା। ପୁରୀରେ ଗୋଟିଏ ନୂଆ ପ୍ରେସ୍, କଳିଂଗ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଜ୍, ଗଢନ୍ତି ଛକରେ ହେଇଥାଏ। ମୁଁ ପ୍ରୁଫ୍ ରିଡିଙ୍ଗ ଭଲ ଭାବେ ଜାଣିଥିଲି। ଗୋଟେ ମିଟିଂରେ ମୋର କଳିଂଗ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଜ୍ର ମାଲିକ ବାଳକୃଷ୍ଣ ପ୍ରତିହାରୀଙ୍କ ସହ ଦେଖାହେଲା। ସେ ମତେ ଚାରିଶହ ଟଙ୍କା ଦରମାରେ ପ୍ରେସରେ ଯୋଗଦେବାକୁ କହିଲେ।
ସେଠି ବି ସମୟ ଭଲରେ ଗଲାନି। ସେ ଆଉ ଏକ କାହାଣୀ ମୋ ଜୀବନର। ପରେ ଲେଖିବି ସେ କଥା।
ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ‘ଶେଷ ବସନ୍ତର ଚିଠି’ ପଢେ, ମୋ ବୋଉ କଥା ଭାରି ମନେପଡ଼େ। ଶେଷ ବସନ୍ତର ଚିଠିର ସେ ବୋଉ ଡାକ୍ତରଖାନାକୁ ଗଲା ଯେ ଫେରିଲାନି। ମୋ ବୋଉକୁ ଯେତେବେଳେ ଡାକ୍ତରଖାନା ନେବାର ଅବସ୍ଥା ମୋର ହେଲା ବୋଉ ରହିଲାନି। ଚିକିତ୍ସା ନପାଇ ନପାଇ ସେ ଦିନେ ଚାଲିଗଲା।
‘ଶେଷ ବସନ୍ତର ଚିଠି’ ପଢିଲା ପରେ ମୁଁ ଥରେ ମନୋଜ ଦାସଙ୍କୁ ପତ୍ରିକାରେ ପଢ଼ିଲି। ତାଙ୍କ ଠିକଣା ଥିଲା: ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ ଆଶ୍ରମ, ପଣ୍ଡିଚେରୀ। ଦଶ କି ପନ୍ଦର ପଇସାରେ ପୋଷ୍ଟକାର୍ଡ ମିଳୁଥାଏ। ଚିଠିଟିଏ ଲେଖି ପଠେଇ ଦେଲି। ମାସକ ପରେ ଉତ୍ତର ଆସିଲା, ଲେଖିଥିଲେ ସ୍ୱୟଂ ମନୋଜ ଦାସ। ମତେ ଆପଣ ବୋଲି ପ୍ରିୟ ମନୋଜ ବାବୁ ସଂବୋଧନ କରି ଲେଖିଥିଲେ। ସ୍କୁଲରେ ପଢିଛି ବୋଲି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଲେଖିଥିଲି। ତାହା ଜାଣି ବି ସେ ମତେ ଲେଖିବାକୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଇଥିଲେ।
ମୋ ମାଉସୀ ପୁଅ ଭାଇ, ନେପାଳୀ ଭାଇନା ରହୁଥାଏ ତିଆଡ଼ି ସାହିରେ। ସେ ଥିଲା ମୋର ସହପାଠୀ। ତାଙ୍କ ସାହିରେ ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ ପାଠଚକ୍ର ହେଉଥାଏ। ସେଠାକୁ ଗଲି, ଜାଣିଲି ମନୋଜ ଦାସ ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ ଆଶ୍ରମ ପଣ୍ଡିଚେରୀର କଣେ ସାଧକ। ସେଇଠି ସେ ରହନ୍ତି।
୧୯୭୬-୭୭ ବେଳର କଥା। ମୋର ଜଣେ ଭାଇନା ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଶିକ୍ଷାକେନ୍ଦ୍ର, ପୁରୀର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ହେଲେ। ମନୋଜ ବାବୁ ସେଠିକି ଗୋଟିଏ ସଭାକୁ ଆସିଲେ। ଦେଖା କରିବି ବୋଲି ଗଲି। କେତେ ଭିଡ଼, ତାଙ୍କୁ ଦେଖା କରିବାକୁ ସାହସ କରିପାରିଲିନି, ଚୁପ୍ଚାପ ଫେରିଆସିଲି।
