ଭବେଶ ଚନ୍ଦ୍ର କର, କେନ୍ଦୁଝର, ୧୫ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୫
ଚାଙ୍ଗୁ ବାଦ୍ୟ ର ତାଳେ ତାଳେ ସମସ୍ତେ ନାଚଗୀତ ରେ ମଗ୍ନ ଥିଲେ।କେତେବେଳେ ରାତିର ବୟସଟା ବହୁତ ଅଧିକ ହେଲାଣି କାହାକୁ ଜଣା ନଥିଲା।ଝରା ଭାଇ ଆସି ଆଜି ପାଇଁ ଏଇଠି ରଖି ଖାଇବା ପାଇଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।ଖାଇସାରିବା ପରେ କିଛି ଲୋକ ଶୋଇବା ପାଇଁ ଗଲେ ଆଉକିଛି ଲୋକ ନାଚଗୀତ ରେ ମଜ୍ଜିଗଲେ।
ତା ପରଦିନ ସକାଳୁ ସକାଳୁ ଉଠି ନିତ୍ୟକର୍ମ ସାରି ସମସ୍ତେ ଗାଁ ର ଦରବାର ଘରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ମହାପିଢ ବୈଠକ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ପାଳଲହଡା ର ଗୋବିନ୍ଦ ଭାଇ ନିଜ ଗାଁ ଇତି ସମ୍ପର୍କ ରେ କହିବାର ଥିଲା। ଗୋବିନ୍ଦ ଭାଇ କଥା ଆରମ୍ଭ କରି କହିଲେ ଯେ, “ଇତି,ଏହା କୌଣସି ଚିଠିର ଶେଷକଥା ନୁହେଁ ପରନ୍ତୁ ଆମ ଜଙ୍ଗଲନିବାସୀ ମୂଳ ଅଧିବାସୀମାନଙ୍କ ଦ୍ବାରା ଅନୁସୃତ ପାରମ୍ପରିକ ଜଙ୍ଗଲ ସୁରକ୍ଷା ଓ ପରିଚାଳନା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରାକକଥନ କହିଲେ ଅତ୍ୟୁକ୍ତି ହେବନି। ପାଳଲହଡା ବ୍ଲକର ଏକ ଉପାନ୍ତ ଗାଁ ଟିଏ। ଆରଣ୍ୟକ ସଂସ୍କୃତିର ଆଦ୍ୟ ଉଦଘୋଷକଭାବେ ଆମ ଗାଁର ଲୋକମାନଙ୍କର ସାମାଜିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା,ପରମ୍ପରା, ସଂସ୍କୃତିରେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ନେଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପୁରାତନ ରିତିନିତି ଅନ୍ୟ ଗାଁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମାର୍ଗଦର୍ଶକଭାବେ କାମ କରେ। ଆଜିକୁ ପ୍ରାୟ ୨୫୦ ବର୍ଷତଳେ ତମ୍ବାରି (କଂସାରୀ ସଂପ୍ରଦାୟର) ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକମାନେ ଏହି ପାହାଡ଼ ଜଙ୍ଗଲ ପରିବେଷ୍ଟିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଆସି ଗାଁଟି ପ୍ରତିଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ତେବେ ପାଳଲହଡା ରାଜାଙ୍କ ଶାସନାଧିନ ଗାଁଟି ରାଜାଙ୍କ ଶାସନାଧିନ ଅଞ୍ଚଳର ସୀମାରେ ଥିବାରୁ ରାଜାଙ୍କଦ୍ବାରା ଗାଁଟିର ନାମ ଇତି (ଶେଷ ଗାଁ) ରଖା ଯାଇଥିଲା। ତମ୍ବାରୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକମାନେ ଗାଁ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ତମ୍ବା ପାହାଡରୁ ତମ୍ବା ପଥର ଖନନ କରି ସେଥିରୁ ତମ୍ବା ସଂଗ୍ରହ କରି ତମ୍ବାର ବାସନକୁସନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ତିଆରି କରୁଥିଲେ।କିଛି ବର୍ଷପରେ ଭୂୟାଁ ସଂପ୍ରଦାୟର ଲୋକମାନେ ବାଂଶପାଳ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଆସି ସେଠାରେ ରହିଲେ। ତମ୍ବାରୀମାନଙ୍କ ଠାରୁ ସେହି ଗ୍ରାମରେ ଆସି ରହୁଥିବା ଭୂୟାଁମାନେ ତମ୍ବା ସଂଗ୍ରହ ପଦ୍ଧତି ଶିଖିଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତମ୍ବାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ବାସନକୁସନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ତିଆରି କରି ବିକ୍ରୟ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଭୂୟାଁମାନେ ବିଦେଶକୁ ଯାଇ ବେପାର ବାଣିଜ କରିବା ଓ ବୌଦ୍ଧଧର୍ମର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାରରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ର ଅନେକ ଅବଦାନ ଅଛି ବୋଲି କେତେକ କହନ୍ତି।
ତେବେ କିଛିଦିନ ପରେ ତମ୍ବାରୀ ସଂପ୍ରଦାୟର ଲୋକମାନେ ସେହି ଗାଁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟତ୍ର ଯିବାପରେ ଗାଁରେ ଗଣ୍ଡ ସଂପ୍ରଦାୟର ଲୋକମାନେ, ତାପରେ ମୁଣ୍ଡାରୀ ସଂପ୍ରଦାୟର ଲୋକମାନେ, ତାପରେ ଚଷା ଓ ପାତ୍ର ଲୋକମାନେ ସେହି ଗାଁକୁ ଆସି ନିଜର ବସତି ଆରମ୍ଭ କଲେ।”
“ବର୍ତ୍ତମାନ ଚାରିଗୋଟି ପଡ଼ା ଗାଁକୁ ନେଇ ଗଠିତ ଗାଁଟିରେ ମୋଟ ୧୬୦ ଆଦିବାସୀ, ୬୦ ଘର ଚଷା ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକ ବାସ କରୁଛନ୍ତି। ଗାଁ ଚାରିପଟକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଝୁଣା ପାହାଡ଼, ତମ୍ବା ପାହାଡ଼ ଓ ଧର୍ମଦୁଆର ପାହାଡ଼ ଓ ଅନ୍ୟ ବନାଞ୍ଚଳଗୁଡିକ ଘେରି ରହିଛି। ପାହୁଡୀ ଭୂୟାଁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକମାନେ ଜଙ୍ଗଲରୁ ଫଳମୂଳ, ପତ୍ର, ଔଷଧିୟ ବୃକ୍ଷରୁ ପତ୍ର, ଫଳ ଓ ଚେରମୂଳିକା ସଂଗ୍ରହ କରି ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରନ୍ତି।ଧର୍ମଦୁଆର ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଥିବା ଧର୍ମଦେବତାଙ୍କୁ ଭୂୟାଁ ତଥା ଅନ୍ୟ ଆଦିବାସୀ ସଂପ୍ରଦାୟର ଲୋକମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି। ସେହି ପର୍ବତରେ ଥିବା ଏକ ମନ୍ଦିରର ଦ୍ବାରକୁ ଧର୍ମ ଦୁଆର ବୋଲି ଗାଁ ଲୋକମାନେ କହନ୍ତି। ଜଙ୍ଗଲକୁ ନେଇ କିଛି ଅନନ୍ୟ ପରମ୍ପରା ଭୂୟାଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି।”
“ଗାଁକୁ ବିବାହ କରି ଆସୁଥିବା ବୋହୂମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗାଁରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। ବିବାହ କରି ଗାଁକୁ ଆସିବା ପରଦିନ ନୁଆହୋଇ ଆସିଥିବା ବୋହୂଟି ତାର ସ୍ବାମୀ ଓ ଥଟ୍ଟା ସମ୍ପର୍କୀୟ ବଡୁଙ୍କ (ବାପାଙ୍କର ବାପାଙ୍କୁ୍ ଆମ ଭୂୟାମାନେ ବଡୁ କହନ୍ତି) ସହ ସକାଳୁ ଜଙ୍ଗଲ ବୁଲିବା ପାଇଁ ବାହାରନ୍ତି ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଘରକୁ ଫେରନ୍ତି। ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ବୟସ୍କ ଥଟ୍ଟା ସମ୍ପର୍କୀୟ ଲୋକଟି ବରକନ୍ୟା ଉଭୟଙ୍କୁ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଜଙ୍ଗଲଜାତ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଏହାର ଉପକାରିତା ସମ୍ପର୍କରେ ବୁଝାଇବା ସହ ବିଭିନ୍ନ ଔଷଧିୟ ବୃକ୍ଷ ଓ ଏହାର ଉପଯୋଗିତା ସମ୍ପର୍କରେ ବୁଝାଏ। ବୋହୂଟି ମଧ୍ୟ ତାର ଗାଁ ନିକଟରେ ଥିବା ଜଙ୍ଗଲରେ ଥିବା ନୁତନ ଜଙ୍ଗଲଜାତ ଖାଦ୍ୟ ଯାହାକି ଏ ଜଙ୍ଗଲରେ ନାହିଁ ସେ କଥା କହିବା ସହିତ ସେଠାରୁ ତାହା ଆଣିବ ବୋଲି କଥା ଦିଏ। ପରେ ମଧ୍ୟ ଯେତେବେଳେ ସେ ତାର ବାପଘରକୁ ଯାଏ ଫେରିବା ସମୟରେ ସେହି ଗଛର ଚାରା ସାଙ୍ଗରେ ଧରି ଆସିବାସହ ଏଠାରେ ତାହାକୁ ଲଗାଇଥାଏ। ଜଙ୍ଗଲରେ ଥିବା କୃଷିକ୍ଷେତ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ବୁଲି ଦେଖିବା ସହ ଫେରିବା ସମୟରେ ଜଙ୍ଗଲରେ ସ୍ବାମିସ୍ତ୍ରୀ ମିଶି ଗଛଟିଏ ସେମାନଙ୍କ ଚାଷ ଜମି ନିକଟରେ ଲଗାନ୍ତି। ଯଦି ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ଜଙ୍ଗଲ ବୁଲିବା ନସରେ ତେବେ ତା ପରଦିନ ସେମାନେ ପୁଣି ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଆନ୍ତି।ଜଙ୍ଗଲ ବୁଲିବା ସହ କୃଷିକ୍ଷେତ୍ର ବୁଲିବାକୁ ନୁଆ ହୋଇ ଆସିଥିବା ବୋହୂଟି କାହିଁକି ଯାଏ ବୋଲି ଆପଣଙ୍କ ମନକୁ ଆସୁଥାଇ ପାରେ। ବୋହୂଟି ବିଲ ଦେଖିଥିଲେ ବିଲକୁ ବୀହନ ନେଇ ଯିବା ସହ ତା ସ୍ବାମୀ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣିନେଇ ପହଞ୍ଚାଇ ପାରିବ।”
ଏହାପରେ ଜମରଡିହ ଗାଁ ର ବାରିକ ଭାଇ ଙ୍କୁ ବିଲୁଆ ଭାଇ ନିଜ ଗାଁ ବିଷୟରେ କହିବାକୁ କହିଲେ।
