ଭବେଶ ଚନ୍ଦ୍ର କର, କେନ୍ଦୁଝର, ୧୪ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୩
ସେଦିନ ରାତିରେ କାମିନୀ ଆଈଙ୍କ ଘରେ ଗାଁ ର ସବୁ ଧାଙ୍ଗଡୀ (ଅବିବାହିତା ଝିଅଙ୍କୁ ଭୂୟାଁ ମାନେ ଧାଙ୍ଗଡୀ କହନ୍ତି) ଏକାଠି ହୋଇଥିଲେ। ଚମ୍ପା କହିଲା ଆଲୋ ଆଈ ଆର ଗାଁ ର ଧାଙ୍ଗଡୀ ଟେ ବାଂଶପାଳ ର କାଦକଳା ର ଗୋଟିଏ ଧାଙ୍ଗଡା (ଅବିବାହିତ ପୁଅ କୁ ଧାଙ୍ଗଡା କହନ୍ତି) ସହ ପଳେଇଛି। ବୁଢ଼ୀ ତା କଥା ଶୁଣି କହିଲା ତା କଥା କଣ କହୁଛୁ । ତୁ ଭି ଆଉ ଅଳ୍ପ କିଛି ବର୍ଷ ପରେ ଗୋଟିଏ ଧାଙ୍ଗଡା ଖୋଜିବୁନି କି । ଚମ୍ପା ଲାଜେଇ ଯାଇ କହିଲା ଆଈ ତୁ ନା ବହୁତ ଖରାପ ଲୋକ । ଆଛା ଆଈ କହିଲୁ ତୋ ବିହାଘର (ବାହାଘର) କେମିତି ହୋଇଥିଲା । ତୋର ବାପା ଘରକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ନେଇ ଆସିଥିଲେ ନା ତୋର ଘଇତା ମାନେ ମୋ ବବା ତତେ ଉଠାଇ ଆଣିଥିଲେ । ବୁଢ଼ୀ ହସିଦେଇ କହିଲା କିରା କହିବା ଲୋ ନାତୁଣୀ ମାନେ । ତୁମର ବବାଟା (ଜେଜେ ବା ଅଜା) ବହୁତ ରସିକ ଥିଲା । ମୋତେ ଉଠେଇ ନେଇ ଯାଇ ଝିଙ୍କା ବିବାହ କରିଥିଲା । ସବୁ ଧାଙ୍ଗଡୀ ମାନେ ଏକ ସଙ୍ଗେ କହି ଉଠିଲେ । ସେଟା କି ରକମର ବିହାଘର ଲୋ ଆଈ । ଆମେ ତ ନାହିଁ ବୁଝି ପାରିବାର । ଆଈ କହିଲା ଆଲୋ ସେ ପ୍ରକାରର ବିବାହ ଆମ ଭୂୟାଁମାନଙ୍କ ଜାତିରେ ହୁଏ । ଆଜି ତୁମ ମାନଙ୍କୁ ସେସବୁ କଥା ବୁଝାଇ କହିବି ।
ସାଧାରଣତଃ ଭୂୟାଁ ପୁଅ ଓ ଝିଅମାନେ ଅନ୍ୟଗ୍ରାମରେ (ନିଜ ଗ୍ରାମକୁ ଛାଡି) ବିବାହ କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି । ଝିଅମାନେ ୧୬ବର୍ଷ ଓ ପୁଅମାନେ ୧୮ ବର୍ଷ ରୁ ୨୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ବିବାହ କରିଥାନ୍ତି । ଭୂୟାଁ ଝିଅମାନେ ବିଳମ୍ବରେ ବିବାହ କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରିନଥାନ୍ତି । ସାଧାରଣତଃ ଭୂୟାଁ ଯୁବକମାନଙ୍କ ମୁହଁରେ ଦାଢି ପ୍ରାୟ ନଥାଏ । ଝିଅମାନେ ଦାଢି ରଖିଥିବା ପୁଅମାନଙ୍କୁ ବୟସ୍କ ବୋଲି ଭାବନ୍ତି ଓ ଜିବନସାଥୀରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ରାଜି ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ । ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ଭଳି ପାଉଡିଭୂୟାଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମଗୋତ୍ରୀ ବିବାହକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଥାଏ । ସେହି କାରଣରୁ ଗୋଟିଏ ଗ୍ରାମ ବା ପୀଢରେ ରହୁଥିବା ଯୁବକଯୁବତୀଙ୍କ ବିବାହ କରାଯାଇନଥାଏ । ବିବାହ ପରିପ୍ରେକ୍ଷିରେ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଗ୍ରାମ ବିଚାରକୁ ଆସେ । ପ୍ରଥମ ବନ୍ଧୁ ଗାଁ ଓ ଦ୍ବିତୀୟ ଅନ୍ୟଗ୍ରାମ । ଭୂୟାଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଛଅ ପ୍ରକାରର ବିବାହ ଦେଖିବାକୁମିଳେ । ୧ ଧରିପଳା ବିବାହ ୨ ଝିଙ୍କା ବା ଘିଂଚା ବିବାହ ୩ ଫୁଲଖୋସି ବିବାହ ୪ ମାଗି ବିବାହ ୫ ଆମ୍ବ ଲେସେରା ବିବାହ ୬ କାଦ ଲେସେରା ବିବାହ ।
ଧରିପଳା ବିବାହ
ବିବାହ ଯୋଗ୍ୟ ଭୂୟାଁ ଯୁବକ ପଡୋଶୀଗ୍ରାମରେ ଥିବା ବନ୍ଧୁ ଘରକୁ ଯାଏ । ସେଠାରେ ସେ କିଛିଦିନ ରହେ । ଏହି ରହଣିମଧ୍ୟରେ ସେ ତାର ଜୀବନସାଥୀ ଖୋଜେ । ଯଦି ସେ ତା ମନପସନ୍ଦର ଝିଅ ସେହି ଗାଁରେ ପାଏ ତେବେ ସେ ତାହା ସହିତ ଗୋପନରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଦିଏ । ସେ ଝିଅଟିର ଓଢଣୀ ବା ପଣତକୁ ଟାଣି ବା ତା ଊପରକୁ ଫୁଲଫିଙ୍ଗିକରି ଝିଅଟିକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକରେ । ଏହିସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ବହୁ ଗୋପନରେ ଚାଲେ । ଯଦି ଝିଅଟି ରାଜି ହୁଏ ତେବେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରେମ ଆଗକୁ ଆଗକୁ ବଢେ । ଏହିଭଳି ୩ ରୁ ୪ ଦିନ ଯିବାପରେ ଝିଅଟି ସେହି ପୁଅ ସହିତ ପଳାଇ ଯିବାର ନିଷ୍ପତି ନିଏ । ପୁଅଟି ଝିଅକୁ ତାର ନିଜ ଘରକୁ ନନେଇ ଜଣେ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ଘରେ ରଖେ । ସେହି ସଂପର୍କିୟ ଜଣଙ୍କ ପୁଅର ଘରେ ଏହି ଖବର ଦିଅନ୍ତି । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ରେ ଝିଅର ଝିଅଟିର ବାପ, ମା ଓ ପରିବାରବର୍ଗ ଝିଅ କୁଆଡେ ଗଲାବୋଲି ପଡୋଶୀ ଗାଁ ମାନଙ୍କରେ ଖୋଜନ୍ତି । ଝିଅର ସନ୍ଧାନ ପାଇବାପରେ ସେହି ପୁଅଟିକୁ ଜାମାତାଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି । ଏହି ସମୟରେ ପୁଅଟିକୁ ସେମାନେ ପଚାରିଥାନ୍ତି ତୁ କାହିଁକି ଆମ ଝିଅକୁ ନେଇ ପଳାଇ ଆସିଲୁ । ତୁମେ ଯଦି ମନଦିଆନିଆ ହୋଇଥିଲ ଆମ ଘରେ କାହିଁକି କହିଲ ନାହିଁ ଇତ୍ୟାଦି । ପୁଅଟି ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଣେ ଓ ତାର ଭାବି ଶଶୁରଙ୍କୁ ବୁଝାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ । ଏହାପରେ ଝିଅର ବାପା ମା ତାଙ୍କ ଝିଅକୁ ପଚାରନ୍ତି ତୁ ଏହି ପୁଅକୁ ଭଲ ପାଇ ଆସିଛୁ ନା ଏ ପୁଅ ତୋତେ ଜୋର ଜବରଦସ୍ତ ଉଠାଇ ଆଣିଛି । ଝିଅଟି କହେ ସେ ତାର ଇଛାରେ ତାକୁ ଭଲପାଇ ଆସିଛି ବୋଲି । ବାପା ମା ପୁଣି ପଚାରନ୍ତି ତୁ ଏ ପୁଅକୁ ବିବାହ କଲେ ଖୁସି ରେ ରହିବୁକି । ସେ ଯଦି ହଁ କରେ ତେବେ ସେମାନେ ଝିଅଟିକୁ ତା ସହିତ ରହିବାକୁ ଛାଡିଦେଇ ପଳାନ୍ତି ଏବଂ ଉଭୟ ପରିବାର ମିଶି ବିବାହର ଆୟୋଜନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଉଭୟ ସ୍ବାମୀ ଓ ସ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ସାମାଜିକ ସିକୃତି ପାଆନ୍ତି । ଧରିପଳା ବିବାହ ଅନ୍ୟଏକ ପ୍ରକାରରେ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ ।
ଧରିପଳା ବିବାହ
ଗୋଟିଏ ଭୂୟାଁ ଗାଁର ଯୁବକମାନେ ଅନ୍ୟ ଏକ ବନ୍ଧୁ ଗାଁକୁୁ ଯାଆନ୍ତି ଓ ସେ ଗାଁର ଲୋକମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦରବାର ଘରେ ଆତିଥ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥାନ୍ତି । ସେହି ଗ୍ରାମର ଧାଙ୍ଗଡୀମାନେ (ଅବିବାହିତା ଝିଅମାନେ) ସେମାନଙ୍କ ଖାଦ୍ୟପେୟର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥାନ୍ତି । ଯୁବକମାନେ ଖାଇସାରିବାପରେ ଦରବାର ଘର ସମ୍ମୁଖରେଥିବା ନୃତ୍ୟପ୍ରାଙ୍ଗଣକୁ ଯାଇ ସନ୍ଧ୍ୟାପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧାଙ୍ଗଡୀମାନଙ୍କସହ ନାଚିଥାନ୍ତି ।ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଝିଅମାନେ ଏହି ଯୁବକମାନଙ୍କପାଇଁ ରାତ୍ରିଭୋଜନର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥାନ୍ତି । ରାତ୍ରିଭୋଜନପରେ ଯୁବକମାନେ ପୁଣି ଧାଙ୍ଗଡୀ ମାନଙ୍କ ସହ ବହୁରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବେଳେ ବେଳେ ରାତି ପାହିଲା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନାଚିଥାନ୍ତି । ଏହି ଚାଙ୍ଗୁନୃତ୍ୟ ସମୟରେ ଯୁବକ ଓ ଯୁବତୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେମ ସଂମ୍ପର୍କ ଗଢିଉଠେ । ଯୁବକଟି ତାର ମନର ପ୍ରେମ ଭାବନାକୁ ତାର ପ୍ରେମିକାକୁ ଫୁଲତୋଡା ଦେଇ ବ୍ୟକ୍ତ କରେ ଓ ଯୁବତୀଟି ତା ହୃଦୟର ପ୍ରଣୟଭାବକୁ କଅଁଳିଆ ମକାର ଅଗ୍ରଭାଗକୁ ଦେଇ ତାର ପ୍ରେମିକ ନିକଟରେ ପରିପ୍ରକାଶ କରିଥାଏ । ଏହାପରେ ଭୂୟାଁ ମାନଙ୍କ ଭାଷାରେ ଫୁଲମିତ ବସିବାପରେ ସେହି ଯୁବତୀଟିକୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଯୁବକ ପ୍ରେମ କରନ୍ତିନାହିଁ । ଏହିପରି ଚାରିପାଞ୍ଚ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନୃତ୍ୟ ଲାଗିରହେ । ଶେଷଦିନ ଯୁବତୀମାନେ ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ରାତ୍ରିଭୋଜନ ପାଇଁ ନିମତ୍ରଣ କରିଥାନ୍ତି ।ଏହିଭୋଜିରେ କୁକୁଡା ମରାଯାଇଥାଏ । ଚାଙ୍ଗୁ ନାଚ ରେ ଉଭୟ ଯୁବକ ଓ ଯୁବତୀମାନେ ମତ୍ତଥାନ୍ତି । ନାଚ ସରିବାପରେ ରାତ୍ରିଭୋଜନ ହୁଏ । ଏହି ରାତ୍ରିଭୋଜନରେ ଅତିଥି ଯୁବକମାନଙ୍କ ସହ ସେହି ଗ୍ରାମର କିଛି ଯୁବକଥାନ୍ତି ।
ତାପରଦିନ ସକାଳୁ ଯୁବକମାନେ ବିଦାୟ ନେଇଥାନ୍ତି । ଯୁବତୀମାନେ ନିଜ ଗାଁ ସୀମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇ ସେମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇଥାନ୍ତି । ଏହି ବିଦାୟବେଳର ଦୃଶ୍ୟରେ ଯୁବକ ଓ ଯୁବତୀମାନେ ନିଜର ମନର ଭାବନାକୁ ଗୀତରେହିଁ ପ୍ରକାଶ କରିଥାନ୍ତି । ଗୀତ ଶୁଣିବା ପରେ ଲାଗେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁବକ ଓ ଯୁବତୀ ଜଣେ ଜଣେ ଆଶୁ କବି ବୋଲି । ସେ ଗୀତରେ ଥାଏ ସେମାନଙ୍କ ମନର ପ୍ରେମ ଭାବନା, ସାମାଜିକ ଆଦବ କାଇଦା, ପରମ୍ପରା ର ପ୍ରତିଫଳନ ।
ଏହାପରେ ପ୍ରେମିକ ଓ ପ୍ରେମିକା ପରସ୍ପରକୁ ହାଟରେ ସାକ୍ଷାତ କରିଥାନ୍ତି । କିଛିଦିନପରେ ଯୁବକଟି ଯୁବତୀର ଗାଁକୁ ଯାଇ ତାକୁ ନେଇ ଆସିଥାଏ । ଗାଁ ମୁଣ୍ଡରେ ଯୁବତୀଟି ଅପେକ୍ଷା କରେ ଓ ଯୁବକଟି ଘରକୁ ଯାଇ ଭଉଣୀ କିମ୍ବା ଭାଉଜଙ୍କୁ ଜଣାଇଥାଏ । ଖବର ପାଇବା ପରେ ଭାଉଜ ବା ନଣନ୍ଦ ପ୍ରଥମେ ବର ଓ ପରେ କନ୍ୟା ମୁଣ୍ଡରେ ହଳଦୀଟୀକା ଲଗାଇ ଦେଇ ଘରକୁ ଆଣନ୍ତି । ଏହାର ଦୁଇ ତିନିଦିନ ପରେ ନୁଆ ହୋଇ ଆସିଥିବା ବୋହୂଟି ଏକ ପ୍ରକାର ଜାଉ ତିଆରି କରେ ଏବଂ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରି ପୂଜାକରେ । ଏହାପରେ ପରିବାରବର୍ଗ, ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବ ମାନଙ୍କୁ ବୋହୂ ଖାଦ୍ୟ ବାଢିଥାଏ । ଭୂୟାଁ ସଂପ୍ରଦାୟରେ ବିବାହ ସମୟରେ ବରପକର କନ୍ୟାଘରକୁ ଧାନ, ଲୁଗାପଟା, ଖାସୀ/ବୋଦା ଏବଂ ଅଳ୍ପ ଟଂକା କନ୍ୟାମୂଲ ଆକାରରେ ଦେବାର ବିଧି ରହିଛି । କିନ୍ତୁ ଧରିପଳା ବାହାଘରରେ କନ୍ୟାମୂଲ ସଙ୍ଗେସଙ୍ଗେ ଦେବାକୁ ପଡିନଥାଏ କିନ୍ତୁ ବିବାହର ବାରବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ବରକୁ କନ୍ୟାପିତାଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ପଡିଥାଏ ।
ଝିଙ୍କା ବା ଘିଞ୍ଚା ବିବାହ
ଏହି ପ୍ରକାରର ବିବାହରେ ଭୂୟାଁ ଯୁବକ ସେ ଭଲପାଉଥିବା ଯୁବତୀ କଥା ତାର ବାପାମାଆଙ୍କ ଆଗରେ କୁହେ । ପୁଅଠାରୁ ଶୁଣିବାପରେ ବରର ବାପାମା କନ୍ୟାଘରକୁ ବିବାହ ପ୍ରସ୍ତାବ ପଠାନ୍ତି ।ଉଭୟପଟ ସମ୍ମତି ପ୍ରକାଶ କଲାପରେ ବର ତାର ସାଥୀମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଓ କନ୍ୟା ତାର ସାଥୀମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଆନ୍ତି । ଯୁବତୀମାନେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଆସିବାପରେ ବର ଭଲପାଉଥିବା ଯୁବତୀଟିକୁ ରଖିନିଏ ଏବଂ ବରର ସାଙ୍ଗମାନେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଲୁଚିଯାନ୍ତି । କନ୍ୟାର ସାଙ୍ଗମାନେ ବରର ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଗୋଡାନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ଉପରକୁ କାଦୁଅ, ମାଟିଫିଙ୍ଗି ନାଟକୀୟ କଳିଗୋଳରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରୁହନ୍ତି । ଏହି ସମୟମଧ୍ୟରେ ବର ତାର ମନୋନୀତ କନ୍ୟାକୁ ଧରି ଘରେ ପହଞ୍ଚେ । ଏହାପରେ ଝିଅର ସାଙ୍ଗ ଝିଅମାନେ ଝିଅଘରେ ପହଞ୍ଚି ଝିଅକୁ ବାଘ ନେଇଗଲା ବୋଲି କହନ୍ତି । ଖବର ପାଇବାପରେ ଝିଅର ବାପା ମା, ପରିବାରବର୍ଗ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଆସି ମିଛିମିଛିକା ଖୋଜନ୍ତି ଏବଂ ସେହିଦିନ କିମ୍ବା ତାପରଦିନ ବରଘରେ ପହଞ୍ଚି ମିଛ କଳିତକରାଳ କରନ୍ତି । ଏହାପରେ ଉଭୟପଟର ସହମତିପରେ ବରପଟ ଏକ ବର୍ଷମଧ୍ୟରେ କନ୍ୟାମୂଲ ଦେବାପାଇଁ ରାଜିହେବାପରେ ବିବାହ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ ।
ମାଗି ବିବାହ
ଏ ପ୍ରକାରର ବିବାହରେ ବରପକ୍ଷ କନ୍ୟାପକ୍ଷ ସହ ମଧ୍ୟସ୍ଥି ମାଧ୍ୟମରେ ବିବାହ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହୋଇଥାଏ। ମଧ୍ୟସ୍ଥିଙ୍କୁ ଭୂୟାଁମାନଙ୍କ କଥିତ ଭାଷାନୁଯାୟୀ କେନ୍ଦ୍ରା କୁହାଯାଏ । ଯୁବକର ମା ଓ ଅନ୍ୟ ସଂପର୍କୀୟ ସ୍ତ୍ରୀ ଲୋକମାନେ ଝଅ ମନୋନୟନ କରିବାପରେ ଯୁବକର ମତାମତ ଲୋଡନ୍ତି । ଯୁବକ ଯଦି ରାଜିହୁଏ ତେବେ ବରଘରର ଲୋକେ କନ୍ୟାଘରକୁ ଧାନ, ପିତ୍ତଳ ମୁଦି ଓ ଘୁଷୁରୀ ନେଇ ଯାଆନ୍ତି ।ବରଘରର ଲୋକେ କନ୍ୟାଘରେ ପହଞ୍ଚିଲେ କନ୍ୟାଘରର ସ୍ତ୍ରୀଲୋକମାନେ ବରଘରୁ ଯାଇଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ଗୋଡ ହଳଦୀପାଣିରେ ଧୋଇଦିଅନ୍ତି ଓ ସେମାନଙ୍କ ବାଡିନେଇ ଘରେ ରଖିଦିଅନ୍ତି ।ଏହିଭଳିକରି ସେମାନେ ବିବାହ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ସ୍ବୀକାର କରନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ବସିବାପାଇଁ ଗୋଟିଏ ପଟିଆ ପକାଇ ଦିଆଯାଏ ଓ ସେମାନଙ୍କୁ ପିକା ଟାଣିବାକୁ ଦିଆଯାଏ ।ଭୋଜନାଦି ସମାପନ ପରେ ସେମାନେ ରାତ୍ରୀ ରହଣି କରନ୍ତି । ତା ପରଦିନ ସକାଳେ ବରପିତା ଓ ତାଙ୍କ ସହ ଯାଇଥିବା ବନ୍ଧୁମାନେ କନ୍ୟାପିତାଙ୍କୁ ବନ୍ଧୁ ବୋଲି ସମ୍ଭୋଧନ କରନ୍ତି ଓ କୁହନ୍ତି ସେମାନେ ଗୋଟିଏ ଫଳ ଖାଇବାକୁ ଆସିଥିଲେ ତାହା ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଇପାରିବକି । କନ୍ୟାପିତା ଏହାର ଉତ୍ତରରେ କୁହେ ଯଦି ଉଭୟ ପଟର ଖର୍ଚ୍ଚବହନ କରିପାରିବ ତେବେ ଆସ । ଏହାପରେ ସେମାନେ ଆଣିଥିବା ଧାନ, ମୁଦି ଓ ଘୁଷୁରୀ କନ୍ୟା ପିତାଙ୍କୁ ଦିଅନ୍ତି ।ଏହାପରେ ଝିଅକୁ ମୁଦି ପିନ୍ଧାଇ ଦିଆଯାଏ । ବିବାହର ଦିନ ସ୍ଥିର କରାଯାଏ । ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଦିନ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ କନ୍ୟାକୁ ବରଘରକୁ ଅଣାଯାଏ । କନ୍ୟାସଙ୍ଗେ ଆସିଥିବା ପୁରୁଷ ଓ ସ୍ତ୍ରୀ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଦ ବରଘରର ସ୍ତ୍ରୀଲୋକମାନେ ଧୋଇଦିଅନ୍ତି । ଉଭୟ ବରକନ୍ୟା ସେଦିନ ଉପବାସ ରହିଥାନ୍ତି । ସଂନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଭଣ୍ଡାରୀ ସେମାନଙ୍କ ନଖ କାଟିଦିଏ ଓ କନ୍ୟାକୁ ଅଳତା ପିନ୍ଧାଇ ଦିଏ । ବରକନ୍ୟା ହଳଦିଆଲୁଗା ପିନ୍ଧନ୍ତି । ମାଟିରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥିବା ବେଦୀରେ ଦେହୁରୀ ମନ୍ତ୍ରପାଠ ପୂର୍ବକ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବତା, ବାସୁକୀମାତା ଓ ବଡବଡୁଆଙ୍କର ପୂଜାକରି ବରକନ୍ୟାଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗନ୍ତି । ପ୍ରାୟତଃ ଏହିପ୍ରକାରର ବିବାହ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ବିବାହ ଭଳି । ଏହି ପ୍ରକାରର ବିବାହରେ ଅଧିକ କନ୍ୟାମୂଲ ଦେବାକୁ ପଡିଥାଏ । କନ୍ୟାମୂଲ ବାବଦକୁ ବରପିତା ୧ଟି ଗାଈ, ହଳେ ବଳଦ, ୪ଟି ଛେଳି, ନୁଆ ଲୁଗାପଟା, କିଛି ଟଙ୍କା ଓ କିଛି ଧାନ ଦେଇଥାନ୍ତି ।
ଆମ୍ବଲେସରା ବିବାହ
ଏହି ବିବାହରେ ପରସ୍ପରକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଥିବା ଭୂୟାଁ ଯୁବକ ଯୁବତୀ ଜଙ୍ଗଲରେ କୌଣସି ଏକଦିନ ଦେଖା ହେବାପରେ ଯୁବକଟି ଯୁବତୀ ଉପରକୁ ଆମ୍ବରସ ଫୋପାଡେ ଏବଂ ଯୁବତୀଟିର ଅଳଙ୍କାର ନେଇଯାଏ । ଯୁବତୀଟି କୌଣସିମତେ ଘରେ ପହଞ୍ଚେ । ତାର ମା ତା ଦେହରେ ଅଳଙ୍କାର ନଦେଖି କହେ ତୋର କୌଣସି ଯୁବକସହ ସଂମ୍ପର୍କ ଅଛି ଏବଂ ତୁ ଅଳଙ୍କାର ହଜାଇଛୁ । ତୁ ତା ସହ ଘରସଂସାର କରୁନୁ କାହିଁକି । ଏହାପରେ ଗାଁର ବୟସ୍କା ମହିଳା ଓ ଗାଁର ଝିଅମାନେ ଯୁବତୀଟିକୁ ସେହି ଯୁବକର ଗାଁକୁ ବିବାହ ପାଇଁ ନେଇ ଯାଆନ୍ତି ଓ ଏହାପରେ ବରଘର କନ୍ୟାଘରକୁ ଡକାଇ ବିବାହ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରାଏ । ଏହି ପ୍ରକାରର ବିବାହ ଏବେ କମ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି ।
କାଦ ଲେସେରା ବିବାହ
ଏହି ପ୍ରକାର ବିବାହ ଆମ୍ବ ଲେସରା ବିବାହ ପରି କେବଳ ଏଠାରେ ବର ଆମ୍ବରସ ପରିବର୍ତ୍ତେ କାଦୁଅ ଫୋପାଡେ । ନଚେତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ରିତିନିତୀ ଆମ୍ବଲେସରା ବିବାହପରି । ଏତିକି କହି ବୁଢୀ କହିଲା ଆଲୋ ନାତୁଣୀ ମାନେ ଆଜି ଏତିକିରେ କଥା ସାରିବା । ରାତି ବେଶୀ ହେଲାଣି। ଚାଲ ଶୋଇବା । କାଲି ଭୋରୁ ଭୋରୁ ଜଙ୍ଗଲ ଯିବି । ଚିନାମାଳୀ କହି ଉଠିଲା ଆଈ ମୁଁ ବି ତୋ ସାଙ୍ଗରେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବି । ବୁଢ଼ୀ କହିଲା ନାଇଁ ଲୋ ନାତୁଣୀ କାଲି ପା ଓଷା। ଆମେ ବୁଢୀମାନେ ସବୁ ଜଙ୍ଗଲ ଯାଇ ପୂଜା କରିବୁ । ଏ ଓଷାର ନାଁ କଣ ବୋଲି ଜୋଛନା ପଚାରିଲାରୁ ବୁଢୀ କହିଲା ଆଲୋ ଓଷାର ନାଁ ଓଢଣୀ ପକା । କାଲି ରାତିରେ ତୁମମାନଙ୍କୁ ସେ ଓଷା ବିଷୟରେ କହିବି । ଏତିକି କହି ବୁଢୀ ବିଛଣା ପକାଇବାକୁ ଭିତରକୁ ଗଲା।
