ବନମାଳୀ ମିଶ୍ର, କେନ୍ଦୁଝର, ୩ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୪
ବିନା ଡାକ୍ତରରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ଚାଲେ,
ବିନା ଶିକ୍ଷକରେ ବିଦ୍ୟାଳୟ,
ବିନା ପୂଜକରେ ଦେବାଳୟ ଚଳେ
ପାଣିବିନା ଚାଲେ ଶୌଚାଳୟ! (୧)
ବିଦ୍ୟାଳୟ ପାଠ ମଝିଟାରେ ପଶେ
ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ ଖେଚୁଡି ଖିଆ,
ଚୁଲି ଫୁଙ୍କିଲାଣି ଆଣ୍ଠେଇ ଶିକ୍ଷକ
ବାଳୁଙ୍ଗା ଏଠାରେ ହେଲେଣି ଛୁଆ! (୨)
ଶିକ୍ଷା ଅଧିକାର ଆଇନ୍ ଆସିଲା
ତିରିଶ ପିଲାରେ ଶିକ୍ଷକ ଜଣେ,
ପାଞ୍ଚଟା ଶ୍ରେଣୀକୁ ଦି’ଜଣ ଶିକ୍ଷକ
ଅଧିକାର ଆମ ଫାଇଲ ତଳେ! (୩)
ମାଗଣା ଚାଉଳ, ମାଗଣା ଶିକ୍ଷା ଓ ମାଗଣା ଔଷଧ
ଯେବେଠାରୁ ପୁଣି ଆଇନ୍ ହେଲା,
ଡାକ୍ତର ଅଭାବ, ଶିକ୍ଷକ ଅଭାବ
ଖାଦ୍ୟ ପାଇବାରେ ସୁବିଧା ହେଲା! (୪)
ଓଡିଆଏ ଆମେ ଖାଇପିଇକରି
ଆନନ୍ଦରେ ଶୋଇ ଘୁ୍ଙ୍ଗୁଡି ମାରୁ,
ଆଗାମୀ ପିଢିଟା ବରବାଦ୍ ହୁଏ
ଏକଥାକୁ କେବେ ଚିନ୍ତା ନକରୁ! (୫)
ଷାଠିଏ ପଉଟି ନ ରୁଚେ ଯାହାକୁ
ଘର ଘର ବୁଲି ଚାଉଳ ମାଗେ,
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସାଆନ୍ତାଣି ଅଭିଶାପ ବଳେ
ସତେକି ଠାକୁର ଭିକାରୀ ଏବେ! (୬)
ମାହାଲମଣ୍ଡାର ଚକ୍ରବ୍ୟୁହରେ
କନିଷ୍ଠ ଶିକ୍ଷକ ପଡିଛି ଆଜି,
ପ୍ରବେଶ ବିଦ୍ୟାଟି ଜଣାଥିଲା ସିନା
ବାହାରିବା ବାଟ ପାଉନି ଖୋଜି! (୭)
ଭତ୍ତା ବଢିଯାଏ, ଚାଉଳ ପାଆନ୍ତି
ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କାର୍ଡ ମିଳେ ସଭିଙ୍କ ଲାଗି,
ଘର ମିଳିଯାଏ, ଖୁସି ହୋଇ ଆମେ
ମୁହେଁ ଆମ ତୁଣ୍ଡି ଦେଇଛୁ ବାନ୍ଧି! (୮)
ସମୟ ଆସିଛି ଜାଗହେ ଜନତା,
ଶୁଣାଅ ତୁମର ଦୁର୍ବାର ସ୍ୱର,
ତୁଣ୍ଡି ଖୋଲି ଦେଇ ଅଧିକାର ତୁମ
ଜୋର୍ – ଜବରଦସ୍ତ ଆଦାୟ କର! (୯)
ଏବେଠାରୁ ଆମେ ସଚେତ ନୋହିଲେ
ଶୁଣହେ ଓଡିଆ ଭାଈଭଉଣୀ
ଉତ୍ତତ୍ତର-ଦାୟାଦ ଦୋଷ ଦେବେ ନିଶ୍ଚେ
ଘର ବୁଡି ଆମ ଆଣ୍ଠୁଏ ହେଲାଣି ପାଣି,
ଆଣ୍ଠୁଏ ହେଲାଣି ପାଣି, ଆଣ୍ଠୁଏ ହେଲାଣି ପାଣି! (୧୦)
